Strona główna - katalog internetowy - używane elementy i części serwisowe, zastępcze i do naprawy mikroskopów - Sermik-Oplatek Mikroskopservice Dresden f.n.n.Z

Opis tej części do mikroskopu.

obsługę 1 obiektywu jednocześnie - to nie jest rewolwer
- adapter ten umożliwia pracę w jasnym polu
- adapter nie obsługuje obiektywów z gwintem RMS (ok. 20 mm)

Opis tej części do mikroskopu.

Na zdjęciach widoczne są dokładne wymiary tego elementu.

Opis tej części do mikroskopu.

Element: obiektyw mikroskopowy do zastosowań biologicznych
- Producent: Carl Zeiss Jena
- Oznaczenie: Planachromat 25x/0,50 oo/0,17
- Powiększenie: 25x
- Apertura numeryczna N.A.: 0,50
- Korekcja optyczna: tubus nieskończony
- Korekcja szkła: planachromatyczna
- Szkiełko nakrywkowe: tak, 0,17 mm
- Gwint: M19

Kilka faktów na temat obiektywów Carl Zeiss Jena z gwintem M19 (CZJ M19) i ich zgodności z różnymi mikroskopami tej firmy:
- obiektywy te najczęściej używane są do zastosowań technicznych a nie biologicznych, więc większość dostępnych obiektywów na rynku wtórnym jest przeznaczona do pracy bez szkiełka nakrywkowego (oznaczenie oo/0)
- obiektywy CZJ M19 przeznaczone do zastosowań biologicznych (czyli z oznaczeniem oo/0,17) najczęściej są używane na mikroskopach Carl Zeiss Jena NU / NU2
- w mikroskopach Carl Zeiss Jena Nf i Lumipan obiektywy CZJ M19 używa się razem z oświetlaczem EPI
- w mikroskopach Carl Zeiss Jena Polmi-A można używać obiektywów CZJ M19, ale dają one inne powiększenie niż nominalne
- mikroskopy Carl Zeiss Jena Amplival / Amplival Pol / Amplival Interphako / Peraval posiadają wymienny rewolwer i istnieje też przeznaczony do tych mikroskopów rewolwer umożliwiający obsługę obiektywów z gwintem M19
- mikroskopy Carl Zeiss Jena Metaval i Neophot używają nowych wersji obiektywów CZJ M19 (takie z grubo-karbowanym brzegiem i lśniącą obudową), mimo to wiele osób na tych mikroskopach eksperymentuje ze starszymi obiektywami M19
- mikroskopy Carl Zeiss Jena Epignost oraz BK 70x50 były produkowane w różnych wersjach z całkowicie odmiennymi konfiguracjami - i niektóre pracują z obiektywami CZJ M19
- mikroskopy Carl Zeiss Jena Vertival / Epival / Nf / BK 70x50 często umożliwiają pracę z obiektywami CZJ M19 w trybie EPI ciemnego pola
- na odwróconym mikroskopie metalograficznym Carl Zeiss Jena Epityp-2 wiele osób używa obiektywów biologicznych przeznaczonych do pracy ze szkiełkiem nakrywkowym, zaś szkiełko z preparatem kładzą na stoliku "do góry nogami", czyli szkiełkiem nakrywkowym do dołu.

Opis tej części do mikroskopu.

poszczególne rodzaje smarów "Gleitfett".

Gleitfett I E10 oraz Gleitfett II E75 były dodawane do mikromanipulatora Carl Zeiss Jena Gleit-Mikromanipulator.
Prezentowany tutaj Gleitfett III E410 był dodawany do mikroskopu Carl Zeiss Jena Neophot-21

Powyższe MOŻE sugerować (ale nie mam na to dowodów w postaci dokumentacji producenta), że niższe numery (I oraz II) i niższe wartości parametru "E" (E10 oraz E75) były dodawane do delikatniejszych mechanizmów (mikromanipulator), więc może mieć na przykład mniejszą lepkość. Natomiast smar III E410 (wysoka wartość parametru "E") był dodawany do ciężkiego mikroskopu z masywnymi mechanizmami - więc być może ma większą lepkość.

Smar ten oczywiście można używać do mikroskopów innych producentów - kilka wybranych jest wymienionych w dziale "kompatybilność", ale zdecydowanie nie jest to kompletna lista.

Opis tej części do mikroskopu.

kamery lub aparatu fotograficznego do głowicy trinokularowej albo bezpośrednio do korpusu mikroskopu, nawet gdy głowicy trino nie ma.

Podstawowe parametry techniczne tego tubusu:
Producent: Carl Zeiss Jena
Kolor: szary
Kąt nachylenia: żaden, jest to tubus prosty
Optyka wewnętrzna: brak - nie ma nawet pryzmatu odchylającego
Sposób montażu do głowicy trino lub korpusu mikroskopu: pierścień z jaskółczym ogonem
Średnica jaskółczego ogona: 41 mm
Rodzaj złącza na wyjściu: pusta tuba / rurka
Średnica tubusu na wyjściu: wewnętrzna średnica 23,2 mm
Długość rurki / tubusu: 25 mm
Możliwość zmiany długości tubusu: nie - to nie jest tubus z regulowaną wysokością

Ponieważ od strony wyjścia adapter ten ma pustą rurkę o średnicy wewnętrznej 23,2 mm, można w niej umieścić okular projekcyjny o tej średnicy lub tzw. "okular USB", czyli cyfrową kamerę mikroskopową. Dodatkowo powszechnie dostępne są przejściówki pomiędzy rurą 23,2 mm a gwintem M42, a z gwintu M42 można już przejść na dowolne inne mocowanie: Nikon, Canon, Sony i pozostałe.

Taki tubus można zamontować bezpośrednio do korpusu mikroskopu, zamiast głowicy. Złącze montażowe dla jaskółczego ogona o średnicy 41,0 - 41,5 mm mają m.in. mikroskopy:
- Carl Zeiss Jena
- LOMO
- Meopta
- IOR
- Reichert Biopan
- Olympus CH

Bywa on również stosowany w mikroskopach z nieco większym złączem montażowym, m.in. Zeiss West Germany, Leitz Wetzlar, PZO, Will Wetzlar, Hund Wetzlar.

Adapter można także założyć na głowice trinokularowe, bo wiele z nich ma przygotowane dla niego gniazdo, m.in.:
- wyjście w tubusach trino mikroskopów Carl Zeiss Jena Jenamed, Jenaval, Jenalumar, Jenatech, Jenavert, Jenapol
- głowice LOMO TRN-1 (ЛОМО ТРН-1), spotykane w mikroskopach LOMO Polam
- niektóre wersje foto-tubusów pośrednich do mikroskopów Carl Zeiss Jena serii Mikroval (inne wymagają tubusu wkręcanego na gwint)

To nie jest "tubus do konkretnego modelu mikroskopu". Głowicę trino można montować nie tylko do tego mikroskopu, z którym była sprzedawana - prawidłowe będzie więc założenie, że jest to tubus uniwersalny, mający z jednej strony jaskółczy ogon o średnicy 41 mm, a z drugiej tubę o średnicy 23,2 mm.

W sekcji "kompatybilność" podana jest przykładowa lista mikroskopów, do których pasuje ten tubus, aczkolwiek nie jest to lista pełna.

Opis tej części do mikroskopu.

IOR i innych.

Tubus umożliwia podłączenie kamery lub aparatu fotograficznego do głowicy trinokularowej albo bezpośrednio do korpusu mikroskopu, nawet gdy głowicy trino nie ma.

Podstawowe parametry techniczne tego tubusu:
Producent: LOMO (ЛОМО)
Kolor: czarny, pierścienie i rurka chromowane
Kąt nachylenia: żaden, jest to tubus prosty
Optyka wewnętrzna: brak - nie ma nawet pryzmatu odchylającego
Sposób montażu do głowicy trino lub korpusu mikroskopu: pierścień z jaskółczym ogonem
Średnica jaskółczego ogona: 41 mm
Rodzaj złącza na wyjściu: pusta tuba / rurka
Średnica tubusu na wyjściu: wewnętrzna średnica 23,2 mm
Długość rurki / tubusu: zmienna
Możliwość zmiany długości tubusu: tak - rurka jest wysuwana, z podziałką od 140 do 200 mm i blokadą pierścieniem radełkowanym

To jest wersja z regulowaną długością tubusu. Na wysuwanej rurce wygrawerowana jest podziałka od 140 do 200 mm, z kreską odniesienia i działkami pośrednimi, a ustawienie blokuje się pierścieniem radełkowanym. Daje to dwie rzeczy naraz. Po pierwsze, płynną zmianę skali odwzorowania - im dłuższy tubus, tym większe powiększenie obrazu padającego na matrycę lub film, więc kadr dopasowuje się bez zmiany obiektywu. Po drugie, i ważniejsze, możliwość pracy z obiektywami liczonymi na różne długości tubusu optycznego: 160, 170, 180, 190 i 200 mm. Obiektywy Carl Zeiss Jena i LOMO są liczone na 160 mm, Leitz Wetzlar na 170 mm, część obiektywów mikroskopów metalograficznych i pomiarowych na 190 lub 200 mm - tutaj po prostu ustawia się rurkę na właściwą wartość i obiektyw pracuje w swoich warunkach konstrukcyjnych, zamiast dawać obraz z resztkową aberracją.

Ponieważ od strony wyjścia adapter ten ma pustą rurkę o średnicy wewnętrznej 23,2 mm, można w niej umieścić okular projekcyjny o tej średnicy lub tzw. "okular USB", czyli cyfrową kamerę mikroskopową. Dodatkowo powszechnie dostępne są przejściówki pomiędzy rurą 23,2 mm a gwintem M42, a z gwintu M42 można już przejść na dowolne inne mocowanie: Nikon, Canon, Sony i pozostałe.

Taki tubus można zamontować bezpośrednio do korpusu mikroskopu, zamiast głowicy. Złącze montażowe dla jaskółczego ogona o średnicy 41,0 - 41,5 mm mają m.in. mikroskopy:
- LOMO
- Carl Zeiss Jena
- Meopta
- IOR
- Reichert Biopan
- Olympus CH

Bywa on również stosowany w mikroskopach z nieco większym złączem montażowym, m.in. Zeiss West Germany, Leitz Wetzlar, PZO, Will Wetzlar, Hund Wetzlar.

W sekcji "kompatybilność" podana jest przykładowa lista mikroskopów, do których pasuje ten tubus, aczkolwiek nie jest to lista pełna.

Na ostatnim zdjęciu jest pokazany mikroskop LOMO Erudit z zamontowanym tym tubusem fotograficznym i okularem projekcyjnym. Jest to przykład użycia.

Opis tej części do mikroskopu.

parametry:
Producent: Carl Zeiss Jena
Oznaczenie na obiektywie: Planachromat 25x/0,50 ∞/0
Powiększenie: 25x
Apertura numeryczna N.A.: 0,50
Odległość robocza: 3,1 mm
Długość tubusu: nieskończoność (a dokładniej: 250 mm)
Korekcja optyczna: planachromatyczna
Szkiełko nakrywkowe: nie - ten obiektyw jest przeznaczony do pracy bez szkiełka nakrywkowego
Immersja: nie - jest to tzw. obiektyw suchy
Kontrast fazowy: nie - obiektyw ten nie ma wewnątrz pierścienia fazowego
Polaryzacja: nie - nie jest to obiektyw polaryzacyjny
Gwint: M19
Okulary plankompensacyjne: tak, są wymagane - obiektyw ten wymaga okularów z dodatkową korekcją (u Carl Zeiss Jena opisane jako "PK")
Projekcja bezpośrednia i makrofotografia: nie - ten obiektyw nie pracuje w trybie projekcji bezpośredniej i nie nadaje się do makrofotografii przy pomocy bezpośredniego podłączenia obiektywu do aparatu fotograficznego

Obiektyw ten może być używany jako:
- obiektyw do pracy w świetle odbitym (EPI), do zastosowań zarówno biologicznych, jak i m.in. metalurgicznych czy mineralogicznych
- obiektyw do pracy w świetle przechodzącym, m.in. z preparatami biologicznymi lub np. z cienkimi szlifami mineralogicznymi

Kilka faktów na temat obiektywów Carl Zeiss Jena z gwintem M19 (CZJ M19) i ich zgodności z różnymi mikroskopami tej firmy:
- obiektywy te najczęściej służą do zastosowań technicznych i są przeznaczone do pracy bez szkiełka nakrywkowego (oznaczenie ∞/0)
- obiektywy CZJ M19 przeznaczone do zastosowań biologicznych (czyli z oznaczeniem ∞/0,17) najczęściej używane są na mikroskopach Carl Zeiss Jena NU / NU2
- w mikroskopach Carl Zeiss Jena Nf i Lumipan obiektywy CZJ M19 stosuje się razem z oświetlaczem EPI i mogą one wówczas pracować zarówno w jasnym, jak i w ciemnym polu
- w mikroskopach Carl Zeiss Jena Polmi-A można używać obiektywów CZJ M19, ale dają one powiększenie inne niż nominalne
- mikroskopy Carl Zeiss Jena Amplival / Amplival Pol / Amplival Interphako / Peraval mają wymienny rewolwer i istnieje też przeznaczony do tych mikroskopów rewolwer umożliwiający obsługę obiektywów z gwintem M19
- mikroskopy Carl Zeiss Jena Metaval używają nowych wersji obiektywów CZJ M19 (tych z grubo karbowanym brzegiem i lśniącą obudową), mimo to wiele osób na tych mikroskopach eksperymentuje ze starszymi obiektywami M19
- mikroskopy Carl Zeiss Jena Epignost oraz BK 70x50 były produkowane w różnych konfiguracjach - i niektóre pracują z obiektywami CZJ M19
- mikroskopy Carl Zeiss Jena Vertival / Epival / Nf / BK 70x50 często umożliwiają pracę z obiektywami CZJ M19 w trybie EPI ciemnego pola
- na odwróconych mikroskopach metalograficznych Carl Zeiss Jena Epityp-2 / Neophot-21 wiele osób poza obiektywami metalurgicznymi używa również obiektywów biologicznych przeznaczonych do pracy ze szkiełkiem nakrywkowym, a szkiełko z preparatem kładą na stoliku "do góry nogami", czyli szkiełkiem nakrywkowym do dołu

Opis tej części do mikroskopu.

Podstawowe parametry:
Producent: Carl Zeiss Jena
Oznaczenie na obiektywie: Planachromat 25x/0,50 ∞/0 Ph
Powiększenie: 25x
Apertura numeryczna N.A.: 0,50
Długość tubusu: nieskończoność (a dokładniej: 250 mm)
Korekcja optyczna: planachromatyczna
Szkiełko nakrywkowe: nie - ten obiektyw jest przeznaczony do pracy bez szkiełka nakrywkowego
Immersja: nie - jest to tzw. obiektyw suchy
Kontrast fazowy: tak, specjalny kontrast fazowy do pracy ze światłem odbitym
Polaryzacja: nie - nie jest to obiektyw polaryzacyjny
Gwint: M19
Okulary plankompensacyjne: tak, są wymagane - obiektyw ten wymaga okularów z dodatkową korekcją (u Carl Zeiss Jena opisane jako "PK")
Projekcja bezpośrednia i makrofotografia: nie - ten obiektyw nie pracuje w trybie projekcji bezpośredniej i nie nadaje się do makrofotografii przy pomocy bezpośredniego podłączenia obiektywu do aparatu fotograficznego

Obiektywy fazowe do mikroskopów Neophot mają pierścień fazowy inaczej zbudowany niż pozostałe obiektywy Ph produkcji Carl Zeiss Jena - zamiast ciągłego pierścienia jest wzór trójsegmentowy, trochę przypominający wirnik silnika Wankla. Warto o tym wiedzieć, bo oznacza to, że obiektyw fazowy z mikroskopu biologicznego nie zastąpi tego obiektywu w Neophot, i odwrotnie.

Powód jest konstrukcyjny. W mikroskopie metalograficznym obiektyw pełni również rolę kondensora, więc światło oświetlające przechodzi przez tę samą źrenicę co światło tworzące obraz. Przy ciągłym pierścieniu całe oświetlenie przechodziłoby przez warstwę fazową, która przepuszcza jedynie część światła, a sporo odbija - i te refleksy zasłaniałyby dość słaby obraz fazowy. Rozwiązaniem okazała się nieparzysta liczba segmentów: obraz przysłony powstający po odbiciu od szlifu jest obrócony o 180 stopni, więc przy trzech segmentach trafia w przerwy między nimi. Dzięki temu światło oświetlające wchodzi obok warstwy fazowej, a wraca przez nią. Rozwiązanie opisuje patent AT 295883 B.

Obiektyw oferowany jest razem z przynależnym suwakiem (Objektivwechselschlitten) z gwintem M19 - i nie jest to przypadek. O tym, w jakim położeniu zatrzymają się segmenty fazowe, decyduje dokręcenie obiektywu w gwincie, a każdy egzemplarz zatrzymuje się nieco inaczej, dlatego fabrycznie obiektyw i suwak dobierano parami i wpisywano oba numery na kartę w skrzynce. Kupując taką parę razem, pomija się cały ten problem - obiektyw jest już ustawiony względem swojego suwaka tak, jak wyszedł z zakładu.

Samo ustawienie w mikroskopie nie wymaga serwisu ani teleskopu fazowego - Neophot ma wbudowaną, odchylaną soczewkę Bertranda. Procedura jest w zasadzie taka: włączyć soczewkę Bertranda, ustawić ostrość na sektory fazowe i śrubami nastawczymi doprowadzić obraz przysłony sektorowej do pokrycia z obrazem sektorów w obiektywie; czasem przydaje się jeszcze drobne obrócenie przysłony otworowej. Gdyby kiedyś zaszła potrzeba poprawienia położenia samego szkiełka w przysłonie sektorowej, jest ono dociśnięte zwykłym pierścieniem z gwintem, więc da się je obrócić - całość przypomina centrowanie pierścieni fazowych w kondensorze mikroskopu biologicznego.

Do pracy w kontraście fazowym potrzebne są jeszcze dwie rzeczy po stronie mikroskopu: przysłona sektorowa (Sektorenblende) wsuwana przed otwartą przysłonę aperturową oraz rewolwer soczewek pomocniczych (Hilfslinsenrevolver) na jaskółczym ogonie iluminatora. Ten drugi odwzorowuje obraz przysłony dokładnie w płaszczyźnie warstwy fazowej, która u każdego obiektywu leży nieco inaczej - stąd osobna soczewka do każdego powiększenia. Sam obiektyw w jasnym polu pracuje oczywiście normalnie.

Dla majsterkowiczów ciekawostka: taki obiektyw da się próbować zaadaptować do światła przechodzącego, tylko wtedy przysłonę w kondensorze ustawia się nie przeciwsobnie, lecz w osi segmentów obiektywu, bo nie ma już drugiego przejścia przez źrenicę. Kontrast fazowy powinien powstać, ale z mocniejszym halo i kierunkowym efektem reliefu, bo przerwy w pierścieniu oznaczają brak części azymutów oświetlenia. Dochodzi do tego konstrukcja na nieskończoność bez korekcji na szkiełko nakrywkowe, więc potrzebna będzie soczewka tubusowa. Raczej eksperyment niż rozwiązanie użytkowe - ale wykonalny w jeden wieczór.

Ostatnie zdjęcia w galerii przedstawiają:
zdjęcie oryginalnej tabeli pokazującej, które numery seryjne obiektywowych wsuwek są fabrycznie sparowane z którymi numerami seryjnymi obiektywów
dwie strony erraty do instrukcji obsługi mikroskopu Carl Zeiss Jena Neophot-2.

W sekcji "kompatybilność" wymienione są, poza mikroskopem Carl Zeiss Jena Neophot-21 te mikroskopy, do których obiektyw ten pasuje mechanicznie i optycznie. Natomiast jaki efekt się na nich uzyska - to już czasem może być niespodzianka.

Tutaj (https://www.serwismikroskopowy.pl/part/91056) jest ten sam obiektyw w wersji bez pierścieni fazowych. W jego opisie znajdziesz więcej o używaniu obiektywów Carl Zeiss Jena z gwintem M19.

Opis tej części do mikroskopu.

Podstawowe parametry:
Producent: Carl Zeiss Jena
Oznaczenie na obiektywie: Planachromat 12,5x/0,25 ∞/0 Ph
Powiększenie: 12,5x
Apertura numeryczna N.A.: 0,25
Długość tubusu: nieskończoność (a dokładniej: 250 mm)
Korekcja optyczna: planachromatyczna
Szkiełko nakrywkowe: nie - ten obiektyw jest przeznaczony do pracy bez szkiełka nakrywkowego
Immersja: nie - jest to tzw. obiektyw suchy
Kontrast fazowy: tak, specjalny kontrast fazowy do pracy ze światłem odbitym
Polaryzacja: nie - nie jest to obiektyw polaryzacyjny
Gwint: M19
Okulary plankompensacyjne: tak, są wymagane - obiektyw ten wymaga okularów z dodatkową korekcją (u Carl Zeiss Jena opisane jako "PK")
Projekcja bezpośrednia i makrofotografia: nie - ten obiektyw nie pracuje w trybie projekcji bezpośredniej i nie nadaje się do makrofotografii przy pomocy bezpośredniego podłączenia obiektywu do aparatu fotograficznego

Obiektywy fazowe do mikroskopów Neophot mają pierścień fazowy inaczej zbudowany niż pozostałe obiektywy Ph produkcji Carl Zeiss Jena - zamiast ciągłego pierścienia jest wzór trójsegmentowy, trochę przypominający wirnik silnika Wankla. Warto o tym wiedzieć, bo oznacza to, że obiektyw fazowy z mikroskopu biologicznego nie zastąpi tego obiektywu w Neophot, i odwrotnie.

Powód jest konstrukcyjny. W mikroskopie metalograficznym obiektyw pełni również rolę kondensora, więc światło oświetlające przechodzi przez tę samą źrenicę co światło tworzące obraz. Przy ciągłym pierścieniu całe oświetlenie przechodziłoby przez warstwę fazową, która przepuszcza jedynie część światła, a sporo odbija - i te refleksy zasłaniałyby dość słaby obraz fazowy. Rozwiązaniem okazała się nieparzysta liczba segmentów: obraz przysłony powstający po odbiciu od szlifu jest obrócony o 180 stopni, więc przy trzech segmentach trafia w przerwy między nimi. Dzięki temu światło oświetlające wchodzi obok warstwy fazowej, a wraca przez nią. Rozwiązanie opisuje patent AT 295883 B.

Obiektyw oferowany jest razem z przynależnym suwakiem (Objektivwechselschlitten) z gwintem M19 - i nie jest to przypadek. O tym, w jakim położeniu zatrzymają się segmenty fazowe, decyduje dokręcenie obiektywu w gwincie, a każdy egzemplarz zatrzymuje się nieco inaczej, dlatego fabrycznie obiektyw i suwak dobierano parami i wpisywano oba numery na kartę w skrzynce. Kupując taką parę razem, pomija się cały ten problem - obiektyw jest już ustawiony względem swojego suwaka tak, jak wyszedł z zakładu.

Samo ustawienie w mikroskopie nie wymaga serwisu ani teleskopu fazowego - Neophot ma wbudowaną, odchylaną soczewkę Bertranda. Procedura jest w zasadzie taka: włączyć soczewkę Bertranda, ustawić ostrość na sektory fazowe i śrubami nastawczymi doprowadzić obraz przysłony sektorowej do pokrycia z obrazem sektorów w obiektywie; czasem przydaje się jeszcze drobne obrócenie przysłony otworowej. Gdyby kiedyś zaszła potrzeba poprawienia położenia samego szkiełka w przysłonie sektorowej, jest ono dociśnięte zwykłym pierścieniem z gwintem, więc da się je obrócić - całość przypomina centrowanie pierścieni fazowych w kondensorze mikroskopu biologicznego.

Do pracy w kontraście fazowym potrzebne są jeszcze dwie rzeczy po stronie mikroskopu: przysłona sektorowa (Sektorenblende) wsuwana przed otwartą przysłonę aperturową oraz rewolwer soczewek pomocniczych (Hilfslinsenrevolver) na jaskółczym ogonie iluminatora. Ten drugi odwzorowuje obraz przysłony dokładnie w płaszczyźnie warstwy fazowej, która u każdego obiektywu leży nieco inaczej - stąd osobna soczewka do każdego powiększenia. Sam obiektyw w jasnym polu pracuje oczywiście normalnie.

Dla majsterkowiczów ciekawostka: taki obiektyw da się próbować zaadaptować do światła przechodzącego, tylko wtedy przysłonę w kondensorze ustawia się nie przeciwsobnie, lecz w osi segmentów obiektywu, bo nie ma już drugiego przejścia przez źrenicę. Kontrast fazowy powinien powstać, ale z mocniejszym halo i kierunkowym efektem reliefu, bo przerwy w pierścieniu oznaczają brak części azymutów oświetlenia. Dochodzi do tego konstrukcja na nieskończoność bez korekcji na szkiełko nakrywkowe, więc potrzebna będzie soczewka tubusowa. Raczej eksperyment niż rozwiązanie użytkowe - ale wykonalny w jeden wieczór.

Ostatnie zdjęcia w galerii przedstawiają:
zdjęcie oryginalnej tabeli pokazującej, które numery seryjne obiektywowych wsuwek są fabrycznie sparowane z którymi numerami seryjnymi obiektywów
dwie strony erraty do instrukcji obsługi mikroskopu Carl Zeiss Jena Neophot-2.

W sekcji "kompatybilność" wymienione są, poza mikroskopem Carl Zeiss Jena Neophot-21 te mikroskopy, do których obiektyw ten pasuje mechanicznie i optycznie. Natomiast jaki efekt się na nich uzyska - to już czasem może być niespodzianka.

Tutaj (https://www.serwismikroskopowy.pl/part/91056) w opisie znajdziesz więcej o używaniu obiektywów Carl Zeiss Jena z gwintem M19.

Opis tej części do mikroskopu.

Podstawowe parametry:
Producent: Carl Zeiss Jena
Oznaczenie na obiektywie: Planachromat 6,3x/0,12 ∞/0 Ph
Powiększenie: 6,3x
Apertura numeryczna N.A.: 0,12
Długość tubusu: nieskończoność (a dokładniej: 250 mm)
Korekcja optyczna: planachromatyczna
Szkiełko nakrywkowe: nie - ten obiektyw jest przeznaczony do pracy bez szkiełka nakrywkowego
Immersja: nie - jest to tzw. obiektyw suchy
Kontrast fazowy: tak, specjalny kontrast fazowy do pracy ze światłem odbitym
Polaryzacja: nie - nie jest to obiektyw polaryzacyjny
Gwint: M19
Okulary plankompensacyjne: tak, są wymagane - obiektyw ten wymaga okularów z dodatkową korekcją (u Carl Zeiss Jena opisane jako "PK")
Projekcja bezpośrednia i makrofotografia: nie - ten obiektyw nie pracuje w trybie projekcji bezpośredniej i nie nadaje się do makrofotografii przy pomocy bezpośredniego podłączenia obiektywu do aparatu fotograficznego

Obiektywy fazowe do mikroskopów Neophot mają pierścień fazowy inaczej zbudowany niż pozostałe obiektywy Ph produkcji Carl Zeiss Jena - zamiast ciągłego pierścienia jest wzór trójsegmentowy, trochę przypominający wirnik silnika Wankla. Warto o tym wiedzieć, bo oznacza to, że obiektyw fazowy z mikroskopu biologicznego nie zastąpi tego obiektywu w Neophot, i odwrotnie.

Powód jest konstrukcyjny. W mikroskopie metalograficznym obiektyw pełni również rolę kondensora, więc światło oświetlające przechodzi przez tę samą źrenicę co światło tworzące obraz. Przy ciągłym pierścieniu całe oświetlenie przechodziłoby przez warstwę fazową, która przepuszcza jedynie część światła, a sporo odbija - i te refleksy zasłaniałyby dość słaby obraz fazowy. Rozwiązaniem okazała się nieparzysta liczba segmentów: obraz przysłony powstający po odbiciu od szlifu jest obrócony o 180 stopni, więc przy trzech segmentach trafia w przerwy między nimi. Dzięki temu światło oświetlające wchodzi obok warstwy fazowej, a wraca przez nią. Rozwiązanie opisuje patent AT 295883 B.

Obiektyw oferowany jest razem z przynależnym suwakiem (Objektivwechselschlitten) z gwintem M19 - i nie jest to przypadek. O tym, w jakim położeniu zatrzymają się segmenty fazowe, decyduje dokręcenie obiektywu w gwincie, a każdy egzemplarz zatrzymuje się nieco inaczej, dlatego fabrycznie obiektyw i suwak dobierano parami i wpisywano oba numery na kartę w skrzynce. Kupując taką parę razem, pomija się cały ten problem - obiektyw jest już ustawiony względem swojego suwaka tak, jak wyszedł z zakładu.

Samo ustawienie w mikroskopie nie wymaga serwisu ani teleskopu fazowego - Neophot ma wbudowaną, odchylaną soczewkę Bertranda. Procedura jest w zasadzie taka: włączyć soczewkę Bertranda, ustawić ostrość na sektory fazowe i śrubami nastawczymi doprowadzić obraz przysłony sektorowej do pokrycia z obrazem sektorów w obiektywie; czasem przydaje się jeszcze drobne obrócenie przysłony otworowej. Gdyby kiedyś zaszła potrzeba poprawienia położenia samego szkiełka w przysłonie sektorowej, jest ono dociśnięte zwykłym pierścieniem z gwintem, więc da się je obrócić - całość przypomina centrowanie pierścieni fazowych w kondensorze mikroskopu biologicznego.

Do pracy w kontraście fazowym potrzebne są jeszcze dwie rzeczy po stronie mikroskopu: przysłona sektorowa (Sektorenblende) wsuwana przed otwartą przysłonę aperturową oraz rewolwer soczewek pomocniczych (Hilfslinsenrevolver) na jaskółczym ogonie iluminatora. Ten drugi odwzorowuje obraz przysłony dokładnie w płaszczyźnie warstwy fazowej, która u każdego obiektywu leży nieco inaczej - stąd osobna soczewka do każdego powiększenia. Sam obiektyw w jasnym polu pracuje oczywiście normalnie.

Dla majsterkowiczów ciekawostka: taki obiektyw da się próbować zaadaptować do światła przechodzącego, tylko wtedy przysłonę w kondensorze ustawia się nie przeciwsobnie, lecz w osi segmentów obiektywu, bo nie ma już drugiego przejścia przez źrenicę. Kontrast fazowy powinien powstać, ale z mocniejszym halo i kierunkowym efektem reliefu, bo przerwy w pierścieniu oznaczają brak części azymutów oświetlenia. Dochodzi do tego konstrukcja na nieskończoność bez korekcji na szkiełko nakrywkowe, więc potrzebna będzie soczewka tubusowa. Raczej eksperyment niż rozwiązanie użytkowe - ale wykonalny w jeden wieczór.

Ostatnie zdjęcia w galerii przedstawiają:
zdjęcie oryginalnej tabeli pokazującej, które numery seryjne obiektywowych wsuwek są fabrycznie sparowane z którymi numerami seryjnymi obiektywów
dwie strony erraty do instrukcji obsługi mikroskopu Carl Zeiss Jena Neophot-2.

W sekcji "kompatybilność" wymienione są, poza mikroskopem Carl Zeiss Jena Neophot-21 te mikroskopy, do których obiektyw ten pasuje mechanicznie i optycznie. Natomiast jaki efekt się na nich uzyska - to już czasem może być niespodzianka.

Tutaj (https://www.serwismikroskopowy.pl/part/91056) w opisie znajdziesz więcej o używaniu obiektywów Carl Zeiss Jena z gwintem M19.

Opis tej części do mikroskopu.

podłączenie kamery lub aparatu fotograficznego do głowicy trinokularowej albo bezpośrednio do korpusu mikroskopu, nawet gdy głowicy trino nie ma.

To jest czarny tubus z górnym elementem (rurką) o długości 55 mm. Tutaj (https://www.serwismikroskopowy.pl/gallery/91057) możesz zobaczyć funkcjonalnie taki sam adapter, ale szary i z górną rurką o długości tylko 25 mm.

Takie czarne adaptery pochodzą z czasów statywów Carl Zeiss Jena L (modele Carl Zeiss Jena Lg, Lumipan, Ng, Nf czy Nu). Szare są nowsze, z czasów serii Mikroval (modele Carl Zeiss Jena Laboval, Eduval, Ergaval czy Amplival i Docuval).

Oczywiście złącze montażowe jest identyczne i można je stosować wymiennie.

Podstawowe parametry techniczne tego tubusu:
Producent: Carl Zeiss Jena
Kolor: czarny
Kąt nachylenia: żaden, jest to tubus prosty
Optyka wewnętrzna: brak - nie ma nawet pryzmatu odchylającego
Sposób montażu do głowicy trino lub korpusu mikroskopu: pierścień z jaskółczym ogonem
Średnica jaskółczego ogona: 41,5 mm
Rodzaj złącza na wyjściu: pusta tuba / rurka
Średnica tubusu na wyjściu: wewnętrzna średnica 23,2 mm
Długość rurki / tubusu: 55 mm
Możliwość zmiany długości tubusu: nie - to nie jest tubus z regulowaną wysokością

Ponieważ od strony wyjścia adapter ten ma pustą rurkę o średnicy wewnętrznej 23,2 mm, można w niej umieścić okular projekcyjny o tej średnicy lub tzw. "okular USB", czyli cyfrową kamerę mikroskopową. Dodatkowo powszechnie dostępne są przejściówki pomiędzy rurą 23,2 mm a gwintem M42, a z gwintu M42 można już przejść na dowolne inne mocowanie: Nikon, Canon, Sony i pozostałe.

Taki tubus można zamontować bezpośrednio do korpusu mikroskopu, zamiast głowicy. Złącze montażowe dla jaskółczego ogona o średnicy 41,0 - 41,5 mm mają m.in. mikroskopy:
- Carl Zeiss Jena
- LOMO
- Meopta
- IOR
- Reichert Biopan
- Olympus CH
- Gamma

Bywa on również stosowany w mikroskopach z nieco większym złączem montażowym, m.in. Zeiss West Germany, Leitz Wetzlar, PZO, Will Wetzlar, Hund Wetzlar.

Adapter można także założyć na głowice trinokularowe, bo wiele z nich ma przygotowane dla niego gniazdo, m.in.:
- wyjście w tubusach trino mikroskopów Carl Zeiss Jena Jenamed, Jenaval, Jenalumar, Jenatech, Jenavert, Jenapol
- głowice LOMO TRN-1 (ЛОМО ТРН-1), spotykane w mikroskopach LOMO Polam
- niektóre wersje czarnych foto-tubusów pośrednich do mikroskopów Carl Zeiss Jena Lg / Lumipan / Nf czy szarych z serii Mikroval (inne wymagają tubusu wkręcanego na gwint)

To nie jest "tubus do konkretnego modelu mikroskopu". Głowicę trino można montować nie tylko do tego mikroskopu, z którym była sprzedawana - prawidłowe będzie więc założenie, że jest to tubus uniwersalny, mający z jednej strony jaskółczy ogon o średnicy 41,5 mm, a z drugiej tubę o średnicy 23,2 mm.

W sekcji "kompatybilność" podana jest przykładowa lista mikroskopów, do których pasuje ten tubus, aczkolwiek nie jest to lista pełna.

Opis tej części do mikroskopu.

logo "Carl Zeiss Jena" oraz tekst "Q1 MADE IN DDR"
Materiał: aluminium
Długość: 52 mm
Szerokość: 14 mm
Sposób montażu: tabliczkę należy przykleić

Domyślnie taka tabliczka znajdowała się na większości mikroskopów Carl Zeiss Jena począwszy od serii Mikroval. Istnieje też mniejsza tabliczka - tylko z logo producenta (bez napisu "Q1 Made in DDR"). Możesz ją zobaczyć tutaj: https://www.serwismikroskopowy.pl/part/00604.

Ponieważ z biegiem lat klej, którym te tabliczki były przyklejane do obudowy mikroskopu, traci właściwości - tabliczki te bardzo często odpadają. Taka tabliczka daje możliwość przywrócenia mikroskopowi fabrycznego wyglądu przy użyciu oryginalnych części.