Opis tej części:
Obiektyw mikroskopowy Carl Zeiss Jena Planachromat 12,5x, ze specjalnym typem kontrastu fazowego pracy w EPI świetle odbitym, dedykowany do mikroskopu Neophot 21.
Podstawowe parametry:
Producent: Carl Zeiss Jena
Oznaczenie na obiektywie: Planachromat 12,5x/0,25 ∞/0 Ph
Powiększenie: 12,5x
Apertura numeryczna N.A.: 0,25
Długość tubusu: nieskończoność (a dokładniej: 250 mm)
Korekcja optyczna: planachromatyczna
Szkiełko nakrywkowe: nie - ten obiektyw jest przeznaczony do pracy bez szkiełka nakrywkowego
Immersja: nie - jest to tzw. obiektyw suchy
Kontrast fazowy: tak, specjalny kontrast fazowy do pracy ze światłem odbitym
Polaryzacja: nie - nie jest to obiektyw polaryzacyjny
Gwint: M19
Okulary plankompensacyjne: tak, są wymagane - obiektyw ten wymaga okularów z dodatkową korekcją (u Carl Zeiss Jena opisane jako "PK")
Projekcja bezpośrednia i makrofotografia: nie - ten obiektyw nie pracuje w trybie projekcji bezpośredniej i nie nadaje się do makrofotografii przy pomocy bezpośredniego podłączenia obiektywu do aparatu fotograficznego
Obiektywy fazowe do mikroskopów Neophot mają pierścień fazowy inaczej zbudowany niż pozostałe obiektywy Ph produkcji Carl Zeiss Jena - zamiast ciągłego pierścienia jest wzór trójsegmentowy, trochę przypominający wirnik silnika Wankla. Warto o tym wiedzieć, bo oznacza to, że obiektyw fazowy z mikroskopu biologicznego nie zastąpi tego obiektywu w Neophot, i odwrotnie.
Powód jest konstrukcyjny. W mikroskopie metalograficznym obiektyw pełni również rolę kondensora, więc światło oświetlające przechodzi przez tę samą źrenicę co światło tworzące obraz. Przy ciągłym pierścieniu całe oświetlenie przechodziłoby przez warstwę fazową, która przepuszcza jedynie część światła, a sporo odbija - i te refleksy zasłaniałyby dość słaby obraz fazowy. Rozwiązaniem okazała się nieparzysta liczba segmentów: obraz przysłony powstający po odbiciu od szlifu jest obrócony o 180 stopni, więc przy trzech segmentach trafia w przerwy między nimi. Dzięki temu światło oświetlające wchodzi obok warstwy fazowej, a wraca przez nią. Rozwiązanie opisuje patent AT 295883 B.
Obiektyw oferowany jest razem z przynależnym suwakiem (Objektivwechselschlitten) z gwintem M19 - i nie jest to przypadek. O tym, w jakim położeniu zatrzymają się segmenty fazowe, decyduje dokręcenie obiektywu w gwincie, a każdy egzemplarz zatrzymuje się nieco inaczej, dlatego fabrycznie obiektyw i suwak dobierano parami i wpisywano oba numery na kartę w skrzynce. Kupując taką parę razem, pomija się cały ten problem - obiektyw jest już ustawiony względem swojego suwaka tak, jak wyszedł z zakładu.
Samo ustawienie w mikroskopie nie wymaga serwisu ani teleskopu fazowego - Neophot ma wbudowaną, odchylaną soczewkę Bertranda. Procedura jest w zasadzie taka: włączyć soczewkę Bertranda, ustawić ostrość na sektory fazowe i śrubami nastawczymi doprowadzić obraz przysłony sektorowej do pokrycia z obrazem sektorów w obiektywie; czasem przydaje się jeszcze drobne obrócenie przysłony otworowej. Gdyby kiedyś zaszła potrzeba poprawienia położenia samego szkiełka w przysłonie sektorowej, jest ono dociśnięte zwykłym pierścieniem z gwintem, więc da się je obrócić - całość przypomina centrowanie pierścieni fazowych w kondensorze mikroskopu biologicznego.
Do pracy w kontraście fazowym potrzebne są jeszcze dwie rzeczy po stronie mikroskopu: przysłona sektorowa (Sektorenblende) wsuwana przed otwartą przysłonę aperturową oraz rewolwer soczewek pomocniczych (Hilfslinsenrevolver) na jaskółczym ogonie iluminatora. Ten drugi odwzorowuje obraz przysłony dokładnie w płaszczyźnie warstwy fazowej, która u każdego obiektywu leży nieco inaczej - stąd osobna soczewka do każdego powiększenia. Sam obiektyw w jasnym polu pracuje oczywiście normalnie.
Dla majsterkowiczów ciekawostka: taki obiektyw da się próbować zaadaptować do światła przechodzącego, tylko wtedy przysłonę w kondensorze ustawia się nie przeciwsobnie, lecz w osi segmentów obiektywu, bo nie ma już drugiego przejścia przez źrenicę. Kontrast fazowy powinien powstać, ale z mocniejszym halo i kierunkowym efektem reliefu, bo przerwy w pierścieniu oznaczają brak części azymutów oświetlenia. Dochodzi do tego konstrukcja na nieskończoność bez korekcji na szkiełko nakrywkowe, więc potrzebna będzie soczewka tubusowa. Raczej eksperyment niż rozwiązanie użytkowe - ale wykonalny w jeden wieczór.
Ostatnie zdjęcia w galerii przedstawiają:
zdjęcie oryginalnej tabeli pokazującej, które numery seryjne obiektywowych wsuwek są fabrycznie sparowane z którymi numerami seryjnymi obiektywów
dwie strony erraty do instrukcji obsługi mikroskopu Carl Zeiss Jena Neophot-2.
W sekcji "kompatybilność" wymienione są, poza mikroskopem Carl Zeiss Jena Neophot-21 te mikroskopy, do których obiektyw ten pasuje mechanicznie i optycznie. Natomiast jaki efekt się na nich uzyska - to już czasem może być niespodzianka.
Tutaj (https://www.serwismikroskopowy.pl/part/91056) w opisie znajdziesz więcej o używaniu obiektywów Carl Zeiss Jena z gwintem M19.
Do czego jest ta część potrzebna?
- jeśli posiadasz mikroskop Carl Zeiss Jena Neophot-21 z kontrastem fazowym, ale brakuje Ci do kompletu obiektywu o powiększeniu 12,5x
- jeśli posiadasz cały komplet, ale obiektyw 12,5x jest uszkodzony lub bardzo złej jakości
- jeśli jesteś przezorny i chcesz posiadać taki obiektyw w zapasie, gdyż nieczęsto pojawia się on na rynku wtórnym
- jeśli sam kompletujesz sobie zestaw takiego kontrastu fazowego i zdobywasz każdą część osobno
- jeśli potrzebujesz obiektywu o takim powiększeniu do jednego z mikroskopów, z którym on współpracuje (dodatkowe informacje znajdują się w treści opisu)
